İtalya AB dönem başkanlığı 2026: öncelikler ve Türkiye ilişkisi

İtalya, 2026’nın ikinci yarısında Avrupa Birliği dönem başkanlığını üstleniyor ve Roma, altı aylık programını AB’nin genişleme, savunma ve rekabetçilik dosyaları üzerine kuruyor. AB’nin kurucu üyelerinden biri olan İtalya (1957), bu dönemde güney Akdeniz, göç ve enerji bağlantılarını önceliklendirmeyi planlıyor. Türkiye-AB ilişkileri de masadaki dosyalardan biri, çünkü İtalya hem NATO müttefiki hem de Türkiye’nin önemli ticari partnerlerinden biri. Dönem başkanlığı programı, Brüksel’deki müzakerelerle şekillenecek.

Dönem başkanlığı ne işe yarar?

AB Konseyi dönem başkanlığı, altı ay boyunca konsey toplantılarının gündemini belirleyen ve uzlaşmayı kolaylaştıran bir görevdir. Üye ülkeler arasında dönüşümlü olarak yürütülür. İtalya’nın 2026 döneminde öne çıkarmayı planladığı başlıklar arasında ortak savunma kapasitesi, gümrük birliği ve göç yönetimi var. Bu başlıklar, Roma’nın uzun süredir savunduğu “Avrupa egemenliği” çizgisiyle örtüşüyor.

Savunma ve Akdeniz önceliği

İtalya, Akdeniz’e bakan konumuyla AB’nin güney kanadını temsil ediyor. Sicilya ve Sardinya’dan Lampedusa’ya uzanan kıyı şeridi, göç rotasının merkezinde. Dönem başkanlığında Roma, Frontex’in güçlendirilmesi ve üçüncü ülkelerle geri kabul anlaşmalarının AB düzeyinde ele alınmasını savunuyor. Savunma tarafında ise ortak Avrupa askeri sanayi projelerine hız verme konusunda İtalyan diplomasisi aktif.

Türkiye ilişkileri nasıl bir konumda?

Türkiye, İtalya’nın NATO’daki müttefiki ve ekonomik partneridir. İstanbul’dan Roma’ya THY ve Pegasus direkt uçuşlar düzenliyor; bu bağ, ticaret ve turizm akışını canlı tutuyor. Dönem başkanlığında İtalya, gümrük birliğinin modernizasyonu ve vize kolaylaşması gibi dosyalarda dengeli bir tutum izlemeyi planlıyor. Ancak her adım, AB Konseyi’nde 27 üyenin uzlaşısıyla mümkün. İtalyan diplomasisi, Brüksel-Ankara hattında köprü rolünü sürdürmeyi önceliklendiriyor.

Rekabetçilik ve ekonomi dosyası

Yaklaşık 2,3 trilyon USD’lik GSYİH’siyle AB’nin üçüncü büyük ekonomisi olan İtalya, dönem başkanlığında sanayi rekabetçiliğini de gündeme taşıyacak. Yeşil dönüşüm, dijital altyapı ve enerji arz güvenliği, AB Komisyonu ile birlikte yürütülecek çalışmaların başında. Meloni hükümeti, AB’nin mali disiplin ve büyüme dengesini korumak için dönemi kullanmayı amaçlıyor.

Sık sorulan sorular